Samorządy na pierwszej linii bezpieczeństwa Europy

Samorządy na pierwszej linii bezpieczeństwa Europy

To one jako pierwsze mierzą się ze skutkami kryzysów i zagrożeń, szczególnie na wschodniej granicy UE. O roli samorządów w budowaniu odporności regionów, potrzebnym wsparciu i ich miejscu w europejskiej polityce bezpieczeństwa rozmawiali uczestnicy panelu „Samorządy na pierwszej linii bezpieczeństwa Europy” podczas II Forum Spójności, które odbyło się 4 listopada w OiFP. Spotkanie otworzył Cezary Cieślukowski, przewodniczący Sejmiku Województwa Podlaskiego.

– Odporna Europa zaczyna się w odpornych społecznościach lokalnych. Silne regiony graniczne to nie tylko bezpieczna granica. To miejsca, w których ludzie chcą żyć, mieszkać, pracować i budować swoją przyszłość. Potrzebują do tego nie tylko odpowiedzialności, lecz także kompetencji, środków i partnerskiego traktowania – powiedział.

Cezary Cieślukowski zwrócił uwagę, że wzmacnianie bezpieczeństwa nie może odbywać się kosztem polityki spójności. Konieczne jest zachowanie równowagi między budowaniem odporności a zapewnieniem dalszego rozwoju regionów przygranicznych.

– Mieszkańcy województwa podlaskiego mają takie samo prawo do dobrej infrastruktury, sprawnych usług publicznych i inwestycji, jak mieszkańcy innych części Polski i Europy – przekonywał.

Dual-use, czyli bezpieczeństwo na co dzień

W podobnym tonie wypowiedział się prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, będący zarazem członkiem Europejskiego Komitetu Regionów.

– Musimy odejść od postrzegania samorządu wyłącznie jako wykonawcy polityki bezpieczeństwa. Samorządy powinny być włączane w jej tworzenie już na etapie planowania – mówił.

Jednym z ważniejszych tematów jego wystąpienia była koncepcja dual-use, czyli podwójnego zastosowania inwestycji. Chodzi o takie planowanie infrastruktury, aby służyła mieszkańcom na co dzień, a w sytuacji kryzysowej mogła być wykorzystana na potrzeby bezpieczeństwa.

– Można na przykład zbudować schron, który w normalnych warunkach będzie parkingiem. Można kupić autobusy, które na co dzień będą służyły do przewożenia mieszkańców, a w sytuacji zagrożenia będą mogły pełnić funkcję mobilnych ambulansów czy nawet szpitali polowych – wymieniał prezydent.

Odporność zaczyna się od mieszkańców

Prezydent Gdańska i członkini Europejskiego Komitetu Regionów Aleksandra Dulkiewicz przypomniała o podstawowym zadaniu samorządów, jakim jest zapewnienie ciągłości usług komunalnych, w tym dostaw wody i żywności, nawet w sytuacjach kryzysowych. Zwróciła też uwagę, że budowanie odporności to nie tylko inwestycje w infrastrukturę i wyposażenie służb, ale przede wszystkim przygotowanie społeczeństwa na sytuacje kryzysowe. Przywołała przykłady prostych działań, które mogą mieć ogromne znaczenie w sytuacji zagrożenia – od rodzinnego planu awaryjnego po przygotowanie podstawowego wyposażenia na wypadek braku prądu czy łączności.

– Nasza duża rola dzisiaj polega nie na budowaniu strachu, ale na budowaniu odporności i przygotowaniu społeczeństwa.Tego odgórnie nie da się zrobić – mówiła.

W trakcie dyskusji zwracano uwagę, że współczesne bezpieczne miasto musi być przygotowane na zupełnie inne wyzwania niż jeszcze kilka lat temu. Wicemarszałek województwa pomorskiego Marcin Skwierawski przywołał doświadczenia państw skandynawskich, które od lat rozwijają rozwiązania wzmacniające przygotowanie społeczeństwa na sytuacje kryzysowe.

– Budujemy nową odporność dla Europy. Europa nie kończy się na Podlasiu, Europa na Podlasiu, na Warmii i Mazurach się zaczyna – podkreślił.

Współpraca i wspólna odpowiedzialność

Cosmina-Ramona Pandele, burmistrz rumuńskiej gminy Berceni i członkini Europejskiego Komitetu Regionów, wskazywała na konieczność współpracy samorządów różnej wielkości i wzajemnego uwzględniania swoich potrzeb. Z kolei Mantas Varaška, mer Kozłowej Rudy na Litwie i członek Europejskiego Komitetu Regionów, podzielił się litewskimi doświadczeniami w zakresie wykorzystania koncepcji dual-use.

O perspektywie przedsiębiorców mówił natomiast Paweł Baraniuk, wiceprezes zarządu AC S.A. Zwrócił uwagę, że wejście w sektor dostawców rozwiązań o podwójnym zastosowaniu może być dla firm nie tylko szansą na rozwój, ale również sposobem na utrzymanie działalności i stabilności w trudniejszych warunkach.

– Dlatego tak ważne jest rządowe i samorządowe wsparcie tych firm, bo to one będą odpowiedzialne za ciągłość dostaw – wskazywał. Dyskusja pokazała, że skuteczne budowanie odporności wymaga współpracy na wielu poziomach – od instytucji europejskich i administracji rządowej, przez samorządy, po lokalne społecznościi przedsiębiorców.

Anna Augustynowicz
red.: Aneta Kursa
fot.: Piotr Markowski

źródło: podlaskie.eu

© Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego