Panele 2026

4 listopada 2026 | Białystok | Opera i Filharmonia Podlaska

Otwarcie Forum „Sw@da i Niczos”
10:00
10:10

Oficjalną inaugurację II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE uświetni wyjątkowy występ artystyczny duetu Sw@da x Niczos.

Połączenie podlaskiego folkloru, tradycyjnego białoruskiego śpiewu oraz nowatorskiej muzyki elektronicznej i basowej stanowi artystyczną metaforę idei przewodniej tegorocznego Forum: „Silne Regiony. Bezpieczna Europa”. Pokazuje, że kulturowa tożsamość pogranicza oraz jego unikalny kod kulturowy nie są reliktem przeszłości, lecz żywą tarczą, budującą autentyczną więź, dumę i społeczną odporność wschodniej flanki Unii Europejskiej.

Wystąpienia otwierające
10:10
11:00

Oficjalne otwarcie II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE gromadzi liderów regionalnych wraz z wysokiej rangi przedstawicielami Komisji Europejskiej, polskiego rządu oraz Parlamentu Europejskiego. W momencie gdy debata nad Wieloletnimi Ramami Finansowymi na lata 2028–2034 staje się kluczowym punktem agendy, ta sesja inauguracyjna wyznacza ramy strategiczne dla redefinicji roli wschodniej flanki Unii Europejskiej, przesuwając akcenty narracyjne ze słabości obszarów peryferyjnych na rzecz postrzegania ich jako poligonu dla innowacyjnej odporności całej Wspólnoty.

Podczas sesji nastąpi również oficjalna prezentacja Deklaracji Regionów Trudnosąsiedzkich, torująca drogę do przedłożenia Komisji Europejskiej konkretnych, wdrożeniowych rekomendacji politycznych.

Sesje równoległe (I)
Panel: Strategiczne fronty Europy
11:00
12:00

Zaproszeni prelegenci:

Elżbieta BIEŃKOWSKA - Przewodnicząca Rady Centrum Studiów nad Polityką Europejską
Rūta CARIK - Wiceminister finansów Republiki Litewskiej
Aija KALNAJA - Frontex. Zastępca Dyrektora Wykonawczego ds. Zdolności Operacyjnych.
Profesor Maciej PERKOWSKI - Kierownik Katedry Prawa Międzynarodowego Publicznego, Uniwersytet w Białymstoku
Zane PETRE - Podsekretarz stanu ds. europejskich, Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Łotewskiej
Łukasz PROKORYM - Marszałek Województwa Podlaskiego
Radosław SIKORSKI - Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Spraw Zagranicznych

Podstawowe zagadnienia:

Wschodnia granica Unii Europejskiej i NATO ma dziś znaczenie dla bezpieczeństwa całego kontynentu. To właśnie tutaj szczególnie mocno odczuwalne są skutki zmian geopolitycznych. Panel otworzy debatę o tym, jaką rolę powinny odgrywać regiony graniczne w nowej europejskiej architekturze bezpieczeństwa.

O czym porozmawiamy?

  • Jak państwa położone przy wschodniej granicy UE mogą lepiej koordynować działania wobec presji geopolitycznej i nowych zagrożeń?
  • Jak zmienić sposób myślenia o wschodniej granicy UE – z obszaru ryzyka i peryferii w strategiczny atut Europy?
  • Jak rozwijać współpracę międzynarodową angażującą regiony trudnosąsiedzkie ze wschodniej granicy UE?
  • Jaką rolę może odegrać Deklaracja Regionów Trudnosąsiedzkich w kształtowaniu polityk UE po 2027 roku?

Dlaczego warto uczestniczyć?

To najważniejsza sesja dla osób zainteresowanych geopolityką, bezpieczeństwem i przyszłą rolą regionów granicznych w Unii Europejskiej.

Panel: Blackout i cyberwojna
11:00
12:00

Zaproszeni prelegenci:

Mykhailo BABIICHUK - Dyrektor ds. Bezpieczeństwa i Odporności w ukraińskim think-tanku DiXi Group
Mjr dr Anna GRABOWSKA-SIWIEC - Wykładowca i pracownik naukowy Wydziału Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku
Dr Paweł JAMRÓZ - Prezes Zarządu Podlaskiej Fundacji Rozwoju Regionalnego
Mariusz MADEJCZYK - Zastępca Dyrektora NASK, Dyrektor ds. Nowych Technologii dla Polityk Publicznych
Olena PAVLENKO - Prezes i współzałożycielka ukraińskiego think-tanku DiXi Group
Paweł PISARCZYK - Prezes zarządu w firmie Phoenix Systems S.A.

Podstawowe zagadnienia:

Co się stanie, gdy zabraknie prądu, łączności albo dostęp do kluczowych systemów zostanie zablokowany przez cyberatak? Odporność cyfrowa i energetyczna staje się jednym z podstawowych warunków bezpieczeństwa państwa, regionu, firmy i mieszkańców.

O czym porozmawiamy?

  • Jak zabezpieczyć sieci energetyczne, systemy publiczne i infrastrukturę krytyczną?
  • Jak przygotować administrację i przedsiębiorstwa do nowych standardów cyberbezpieczeństwa, w tym NIS2?
  • Jaką rolę mogą odgrywać lokalne źródła energii, magazyny energii i mikrosieci?
  • Jak zapewnić niezawodną łączność w regionach granicznych także w sytuacji kryzysowej?

Dlaczego warto uczestniczyć?

Panel dla osób odpowiedzialnych za IT, energetykę, telekomunikację, bezpieczeństwo i ciągłość działania – zarówno w administracji, jak i w biznesie.

Panel: Dual-use i przemysł obronny - partnerstwo dla odporności
11:00
13:00

Zaproszeni prelegenci:

Joanna KLUZIK-ROSTKOWSKA - Wiceprzewodnicząca Komisji Obrony Narodowej Sejmu RP
Krzysztof KULESZA - Dyrektor Techniczny w firmie Stekop S.A.
Adam LESZKIEWICZ - Przezes Zarządu Polska Grupa Zbrojeniowa S.A.
Jerzy MAŁACHOWSKI - Dyrektor, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
Leszek SZULC - Dyrektor Techniczny, Członek Zarządu SaMASZ Sp. z o.o.

Podstawowe zagadnienia:

Technologie i produkty mogą jednocześnie służyć gospodarce cywilnej i bezpieczeństwu. To właśnie dual-use. Dla regionów granicznych może to być nie tylko odpowiedź na nowe zagrożenia, ale również szansa na rozwój firm, nowych technologii i miejsc pracy.

O czym porozmawiamy?

  • Które technologie dual-use mogą stać się nową specjalizacją regionalnej gospodarki?
  • Jak włączać lokalne MŚP w łańcuchy dostaw sektora obronnego?
  • Jak firmy cywilne mogą przygotować technologie i produkcję do wymogów rynku bezpieczeństwa?
  • Jak wykorzystać wsparcie B+R i fundusze europejskie do rozwijania takich projektów?

Dlaczego warto uczestniczyć?

Panel szczególnie dla przedsiębiorców z branż technologicznych, maszynowych i IT, klastrów oraz naukowców rozwijających rozwiązania o podwójnym zastosowaniu.

Panel: Samorządy na pierwszej linii bezpieczeństwa Europy
11:00
13:00

Zaproszeni prelegenci:

Paweł BARANIUK - Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych AC S.A.
Cezary CIEŚLUKOWSKI - Przewodniczący Sejmiku Województwa Podlaskiego
Aleksandra DULKIEWICZ - Prezydent Gdańska, Członkini Europejskiego Komitetu Regionów
Paweł PONCYLJUSZ - Były wiceminister obrony narodowej, ekspert ds. bezpieczeństwa i obronności
Tadeusz TRUSKOLASKI - Prezydent Białegostoku
Mantas VARAŠKA - Mer Kozłowej Rudy, Członek Europejskiego Komitetu Regionów

Podstawowe zagadnienia:

W warunkach permanentnej presji geopolitycznej samorządy wschodniej flanki UE przestają być wyłącznie jednostkami administracyjnymi – stają się kluczowymi operatorami odporności terytorialnej i cywilnej państwa. Panel poświęcony jest redefinicji roli miast, gmin i regionów granicznych oraz ich bezpośredniej współpracy z instytucjami unijnymi. Czy Bruksela powinna traktować samorządy jako stałych partnerów w projektowaniu bezpieczeństwa Europy, a nie jedynie odbiorców odgórnych decyzji?

O czym porozmawiamy?

  • Nowa doktryna odporności regionalnej: jakie nowe kompetencje, zadania i narzędzia prawne powinny otrzymać samorządy na zewnętrznej granicy UE?
  • Koszty położenia granicznego: jak finansować podwyższoną gotowość cywilną, ochronę ludności oraz dodatkowe obciążenia infrastruktury komunalnej bez uszczerbku dla lokalnego rozwoju?
  • Bezpieczeństwo jako nowy wymiar polityki spójności: dlaczego odporność terytorialna musi stać się horyzontalnym celem funduszy UE po 2027 roku?
  • Partnerstwo z DG DEFIS i instytucjami UE: jak skutecznie włączyć doświadczenie operacyjne regionów granicznych w unijne programy obronności, innowacji i mobilności?

Dlaczego warto uczestniczyć?

  • Strategiczna debata dla prezydentów miast, marszałków, wójtów, przedstawicieli administracji rządowej oraz instytucji europejskich decydujących o architekturze bezpieczeństwa i przyszłości polityki spójności UE.
Panel: Gospodarka długowieczności – kapitał i odporność regionów granicznych UE
12:00
13:00

Zaproszeni prelegenci:

Paweł GRABOWSKI - Prezes Zarządu, Fundacja Hospicjum Proroka Eliasza
dr Ewelina ŁUKASZYK - I Wiceprezes Podlaskiego Klastra Senioralnego
Marzena OKŁA-DREWNOWICZ - Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej
Petros PSYLLOS - Ekspert w obszarze sztucznej inteligencji i nowych technologii
Magda ROGULSKA - Prezes Podlaskiego Klastra Senioralnego
Rafał RUDNICKI - Zastępca Prezydenta Białegostoku

Podstawowe zagadnienia:

Dłuższe życie społeczeństwa to nie tylko wyzwanie dla systemu opieki. Może być również szansą na rozwój nowych usług, technologii, miejsc pracy i specjalizacji gospodarczych. Panel spojrzy na zdrową długowieczność jako na kapitał regionu i ważny element jego odporności.

O czym porozmawiamy?

  • Jak inwestować w zdrowie i samodzielność mieszkańców, aby dłuższe życie oznaczało również lepszą jakość życia?
  • Jak rozwijać nowoczesne modele opieki senioralnej i usługi świadczone jak najbliżej miejsca zamieszkania?
  • Jak sztuczna inteligencja i technologie medyczne mogą wspierać osoby starsze oraz system ochrony zdrowia?
  • Czy silver economy może stać się nową specjalizacją gospodarczą regionów zmagających się ze starzeniem i depopulacją?

Dlaczego warto uczestniczyć?

Panel dla sektora zdrowia i opieki, firm MedTech i AI, samorządów, organizacji senioralnych i przedsiębiorców zainteresowanych gospodarką długowieczności.

Panel: Odporność zaczyna się od infrastruktury
12:00
13:00

Zaproszeni prelegenci:

gen. dyw. dr inż. Mariusz CHMIELEWSKI - Dowódca Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni
Mariusz GÓRECKI - Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny, Atlas Ward Polska
dr Dariusz KLIMCZAK - Minister Infrastruktury
Sławomir KOŁTUN - Prezes Zarządu, Pracownia Projektowa SKEB
dr hab. inż. Marta KOSIOR-KAZBERUK - Rektor Politechniki Białostockiej
Anna MOSKWA - Wiceprezes Zarządu, Polski Klaster Budowlany
Artur POPKO - Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny, Budimex SA
Sławomir SKŁAD - Wiceprezes Zarządu, AMW SINEVIA Sp. z o.o.
Andrzej STERCZYŃSKI - Prezes Zarządu, Unibep S.A.

Podstawowe zagadnienia:

Bezpieczeństwo wschodniej flanki Unii Europejskiej zależy nie tylko od szczelności i ochrony samej linii granicznej. Prawdziwa stabilność wymaga sprawnego systemu reagowania kryzysowego, odpornej infrastruktury strategicznej oraz zintegrowanego współdziałania administracji samorządowej, formacji mundurowych i instytucji europejskich. Panel koncentruje się na praktycznych rozwiązaniach przygotowujących regiony przygraniczne na sytuacje kryzysowe oraz presję hybrydową.

Główne zagadnienia:

  • Ochrona infrastruktury krytycznej i reagowanie kryzysowe: Jak skutecznie zabezpieczać strategiczne obiekty komunalne i sieci przesyłowe oraz wdrażać mechanizmy natychmiastowego reagowania na incydenty hybrydowe?
  • Integracja procedur cywilno-wojskowych: W jaki sposób połączyć działania służb ochrony granic, samorządów oraz wyspecjalizowanych agencji bezpieczeństwa (m.in. FRONTEX, Hybrid CoE) w jeden, zsynchronizowany ekosystem?
  • Centra koordynacji i wczesne ostrzeganie: Czy wschodnia granica UE wymaga utworzenia dedykowanych, transgranicznych centrów zarządzania kryzysowego i wspólnych platform wymiany informacji wyprzedzającej?
  • Architektura finansowania odporności: Jak pozyskiwać i łączyć środki z polityki spójności, funduszy dedykowanych bezpieczeństwu oraz instrumentów infrastrukturalnych, aby realnie wzmacniać codzienne bezpieczeństwo mieszkańców?

Dlaczego warto uczestniczyć? Sesja strategiczna dedykowana przedstawicielom samorządów terytorialnych, formacji mundurowych, administracji rządowej, agencji unijnych oraz wszystkim ekspertom odpowiedzialnym za zarządzanie kryzysowe, planowanie przestrzenne i rozwój infrastruktury krytycznej.

Light lunch / networking z udziałem Sw@dy x Niczos
13:00
14:00

Przestrzeń na nieformalne rozmowy biznesowe i kuluarowy dialog z udziałem muzycznym duetu Sw@da x Niczos, łączącego tradycję podlaskiego pogranicza z nowoczesną elektroniką.

Briefing prasowy
13:00
13:30

Lokalizacja: Sala kameralna (Opera i Filharmonia Podlaska)

Godzina: 13:15

Zapraszamy akredytowanych dziennikarzy oraz przedstawicieli mediów na oficjalny briefing prasowy z udziałem gospodarzy wydarzenia – Marszałka Województwa Podlaskiego i Prezydenta Miasta Białegostoku – a także partnerów Forum i  zaproszonych ministrów oraz gości specjalnych. 

Sesje równoległe (II)
Panel: Kto zapłaci za bezpieczeństwo i odporność?
14:00
15:00

Zaproszeni prelegenci:

dr hab. Mirosław CZEKAJ - Prezes Zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego
Krzysztof GULDA - Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości
dr Paweł KUŁAK - Główny Radca Prawny, Nordycki Bank Inwestycyjny
Profesor Mariusz POPŁAWSKI - Rektor Uniwersytetu w Białymstoku

Podstawowe zagadnienia:

Bezpieczeństwo kosztuje – ale brak odporności może kosztować znacznie więcej. Regiony graniczne potrzebują dużych inwestycji w infrastrukturę, energetykę, transport, technologie i projekty dual-use. Skąd wziąć na nie pieniądze i jak przygotować projekty, które będą mogły otrzymać finansowanie?

O czym porozmawiamy?

  • Jak połączyć fundusze UE z finansowaniem oferowanym przez krajowe i międzynarodowe instytucje finansowe?
  • Jakie preferencyjne instrumenty, gwarancje i dotacje powinny być dostępne dla samorządów i przedsiębiorstw z regionów granicznych?
  • Jaką rolę mogłaby odegrać platforma EastInvest?
  • Jak przygotowywać projekty na tyle dobrze, aby były gotowe do finansowania i realizacji?

Dlaczego warto uczestniczyć?

Panel dla samorządów, przedsiębiorców, inwestorów i instytucji przygotowujących duże projekty. Praktyczna rozmowa o tym, jak przełożyć potrzebę odporności na konkretne inwestycje.

Panel: Jak zatrzymać talenty na wschodzie?
14:00
15:00

Zaproszeni prelegenci:

Danuta NARBUT - Wicemer Wilna
dr Katarzyna SZTOP-RUTKOWSKA - Wydział Socjologii i Fundacja SocLab
Maciej WITUCKI - Przewodniczący Rady Głównej Konfederacji Lewiatan
Paweł ZAPORA - Uczeń klasy programu Matury Międzynarodowej (IB)
Maciej ŻYWNO - Wicemarszałek Senatu XI kadencji

Podstawowe zagadnienia:

Region jest naprawdę odporny wtedy, gdy ludzie chcą w nim żyć, pracować, zakładać rodziny i rozwijać swoje pomysły. Dlatego „Right to Stay” – prawo do pozostania i rozwoju w swoim regionie – dotyczy nie tylko demografii. To także kwestia gospodarki, usług publicznych, jakości życia i bezpieczeństwa.

O czym porozmawiamy?

  • Co sprawia, że mieszkańcy chcą zostać w regionie, a ci, którzy wyjechali, rozważają powrót?
  • Jak tworzyć dobre miejsca pracy, dostępne mieszkania i atrakcyjne warunki rozwoju zawodowego?
  • Jak przyciągać specjalistów potrzebnych w ochronie zdrowia, technologiach, energetyce i innych kluczowych sektorach?
  • Jak wykorzystać edukację, szkolnictwo zawodowe, przedsiębiorczość i integrację społeczną do wzmacniania lokalnych społeczności?

Dlaczego warto uczestniczyć?

Panel dla pracodawców, uczelni, samorządów, organizacji społecznych i wszystkich zainteresowanych tym, jak dać mieszkańcom realny wybór: zostać i rozwijać się w swoim regionie.

Panel: Bio-odporność: nowa mapa gospodarcza wschodniej flanki UE
14:00
15:00

Zaproszeni prelegenci:

Profesor Leszek BORYSIEWICZ - Przewodniczący UK Research and Innovation, Uniwersytet w Cambridge
Łukasz DAWIDZIUK - Prezes Kuchnia Vikinga
Andrzej JEŻEWSKI - Andrzej Jeżewski - Prezes Zarządu Agro Hydro Energy Sp. z o.o
Stefan KRAJEWSKI - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Profesor Marcin MONIUSZKO - Rektor Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Profesor Tadeusz TRZISKA - Zootechnik oraz technolog żywności i żywienia , Klaster Krajowy Nutribiomed

Podstawowe zagadnienia:

Czy bezpieczeństwo można wyprodukować? Tak – dzięki żywności, energii, zdrowiu, lokalnym surowcom i nowoczesnym technologiom. Regiony wschodniej granicy UE mają w tych obszarach duży potencjał. Panel pokaże, jak wykorzystać go do budowy odpornej gospodarki, nowych specjalizacji i bezpieczniejszych łańcuchów dostaw.

O czym porozmawiamy?

  • Jak wzmacniać bezpieczeństwo łańcuchów dostaw żywności, leków, surowców drzewnych i innych produktów strategicznych?
  • Jak bioekonomia i gospodarka obiegu zamkniętego mogą tworzyć nowe przewagi regionów granicznych?
  • Jak wykorzystywać odpady rolnicze i leśne do produkcji energii, biogazu i nowych produktów?
  • Jakie wsparcie europejskie i krajowe jest potrzebne, aby potencjał rolnictwa, przetwórstwa, farmacji i leśnictwa stał się elementem odporności Europy?

Dlaczego warto uczestniczyć?

Panel dla przedsiębiorców, producentów rolnych, naukowców, inwestorów i wszystkich zainteresowanych bioekonomią, żywnością, zdrowiem, energią i nowymi kierunkami rozwoju gospodarczego.

Panel: Spójność i odporność: nowe ramy finansowe 2028–2034
14:00
15:00

Zaproszeni prelegenci:

Themis CHRISTOPHIDOU - Dyrektor Generalna DG REGIO, Komisja Europejska
Katarzyna PEŁCZYŃSKA-NAŁĘCZ - Minister funduszy i polityki regionalnej
Łukasz PROKORYM - Marszałek Województwa Podlaskiego
Jacek PROTAS - Poseł Parlamentu Europejskiego
Ionut SIBIAN - Członek Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Adam STRUZIK - Marszałek Województwa Mazowieckiego

Podstawowe zagadnienia:

Wypracowanie jednolitego stanowiska regionów wschodniej flanki UE wobec projektowanych Wieloletnich Ram Finansowych (MFF) 2028–2034, ze szczególnym uwzględnieniem postulatu wpisania dedykowanego celu odpornościowego do Rozporządzenia Ogólnego (CPR), reformy algorytmów podziału środków oraz zapewnienia preferencyjnych warunków realizacji inwestycji (dofinansowanie 85–95%).

Główne zagadnienia dyskusji:

  • Spójność to bezpieczeństwo: Dlaczego tradycyjne kryteria PKB per capita w podziale funduszy unijnych są niewystarczające w warunkach presji hybrydowej i zablokowanych rynków wschodnich?
  • Od Interregu do CPR: Przekształcenie celu szczegółowego „bardziej odpornych regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą” z wąskiego instrumentu współpracy transgranicznej w horyzontalny priorytet obejmujący EFRR, EFS+ i Fundusz Spójności.
  • Uelastycznienie i preferencje: Zwiększenie stóp dofinansowania projektów do 85–95%, uelastycznienie wymogów koncentracji tematycznej oraz trwała rewizja progów pomocy regionalnej i de minimis.
  • Nowy wymiar współpracy terytorialnej: Budowa osi Północ–Południe (Baltic–Black Sea axis), integracja procedur ratowniczych i stref dostępu do opieki transgranicznej jako uzupełnienie twardych inwestycji strategicznych.

Dlaczego warto uczestniczyć?

Kluczowa debata dla marszałków województw, dyrektorów instytucji zarządzających, ekspertów ds. funduszy unijnych, przedstawicieli ministerstw rozwoju regionalnego państw granicznych oraz instytucji europejskich kształtujących legislację budżetową UE na lata 2028–2034.

Panel: Tożsamość jako tarcza
15:00
16:30

Zaproszeni prelegenci:

dr Norman DAVIES - Brytyjsko-polski historyk, emerytowany profesor University College London
Jacek PIORUNEK - Członek Zarządu Województwa Podlaskiego

Podstawowe zagadnienia:

Odporność regionu tworzą nie tylko drogi, technologie i systemy bezpieczeństwa. Tworzą ją także ludzie – ich więzi, zaufanie, kultura, pamięć i poczucie przynależności. W regionach granicznych ma to szczególne znaczenie, zwłaszcza w czasach dezinformacji i prób dzielenia społeczeństw.

O czym porozmawiamy?

  • Jak lokalna tożsamość i kultura mogą wzmacniać odporność na propagandę i dezinformację?
  • Co buduje zaufanie i spójność społeczności żyjących pod presją geopolityczną?
  • Czy wielokulturowość pogranicza może być źródłem siły, a nie słabości?
  • Jak edukacja i pamięć historyczna mogą pomagać w budowaniu odpornej wspólnoty?

Dlaczego warto uczestniczyć?

Panel dla osób zainteresowanych społecznym i humanistycznym wymiarem bezpieczeństwa – kultury, edukacji, mediów, nauki i życia lokalnych wspólnot.

Przyjęcie i networking z udziałem Sw@dy x Niczos
16:30
18:00

Uroczyste przyjęcie zamykające Forum, dedykowane kuluarowemu dialogowi decydentów, samorządowców i inwestorów. Przestrzeń do podsumowania strategicznych ustaleń dnia w oprawie muzycznej duetu Sw@da x Niczos, łączącego unikalne dziedzictwo kulturowe regionu z nowoczesną elektroniką

© Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego